FAQ vor potentiële leden - Herenboeren Heemstede

In deze FAQ lees je meer over de opzet en achtergrond van Herenboerderij Heemstede en komen vaak gestelde vragen aan de orde. Neem er kennis van voordat je besluit lid te worden. Als lid ben je mede-eigenaar van de boerderij. Daarom spreken we in deze brochure ook over mede-eigenaren. Onze boerderij is onderdeel van een landelijk netwerk van Herenboerderijen en gebaseerd op een aantal kernwaarden en uitgangspunten: natuur-gedreven, economisch gedragen en sociaal en cultureel verbonden. Via deze brochure informeren wij aspirant-leden zo goed en volledig mogelijk met als doel een zo realisDsch mogelijk beeld te geven van wat het inhoudt om lid te worden. Het beste beeld van wat we doen krijg je uiteraard Djdens een informaDebijeenkomst met rondleiding op de boerderij.

Herenboeren – de pijlers

Wat is een Herenboerderij?

Een Herenboerderij is een coöperatie. De van huishoudens die samen eigenaar zijn van een kleinschalig gemengd boerenbedrijf, waarbij een boer of een paar boeren als agrarisch bedrijfsleider funcDoneert. De boer werkt voor de lokale coöperaDe en worden ook door de coöperaDe betaald, maar zijn in dienst van de sDchDng Herenboeren Nederland. De leden van de coöperaDe zijn tegelijkerDjd ondernemers, producenten, consumenten en vormen samen een gemeenschap. De filosofie van het concept Herenboeren is gestoeld op drie pijlers: natuurgedreven, sociaal en cultureel verbonden en economisch gedragen. Natuurgedreven wil zeggen dat de grond en de natuur leidend zijn, sociaal en cultureel verbonden is het streven om samen te werken met andere organisaDes en ingebed te zijn in de lokale gemeenschap en economisch gedragen betekent dat we als leden de financiële middelen hebben om de boerderij te laten draaien. Uitgewerkt in uitgangspunten betekent dit dat: • een Herenboerderij is opgezet als een coöperaDe • de basisarbeid in de begroDng is geborgd • de producDe is afgestemd op de voedingsbehoeKe van de mede-eigenaren • er geen verkoop is van producten • de financiering wordt verkregen door een entreebedrag (inleggeld) en eventuele extra inleg door de mede-eigenaren • de grond bepalend is voor wat er wordt geproduceerd • de boerderij en alle betrokkenen onderdeel zijn van een lerend en experimenterend netwerk
Wat maakt een Herenboerderij bijzonder?

Een Herenboerderij is niet alleen een productiebedrijf, maar ook een ontmoetingsplek voor bewoners. Ze streven ernaar meer greep te krijgen op wat zij eten, te weten welke producten worden gemaakt en hoe dit gebeurt, meer dierenwelzijn en aandacht voor landschap en cultuur. Daarnaast zoeken zij de verbinding met de omgeving en vormen een gemeenschap.
Hoe is de Herenboerderij Heemstede gefinancierd?

Elk toetredend lid (huishouden) betaalt een entreegeld van € 2.750. Daarmee worden de investeringskosten betaald. Denk daarbij aan de aankoop en inrichting van de schuur, de aankoop van landbouwwerktuigen, het aanleggen van irrigatie, het maken van hekken, hokken, rasters, verbetering van de bodem en de aanplant van bomen, struiken en de aanleg van paden. Ook is uit de inleg een voorschot op de pacht betaald.
Betaalt een éénpersoonshuishouden ook € 2.750 entreegeld?

Herenboeren Heemstede biedt éénpersoonshuishoudens de mogelijkheid lid te worden voor een entreegeld van € 1.375. Je bent dan volwaardig lid, dus je hebt dezelfde rechten en plichten als leden (huishoudens) met meer personen. De contributie geldt in dit geval voor één persoon. Mocht je huishouden groter worden en je meer gezinsleden mee wilt laten doen, dan moet je het entreegeld aanvullen tot het dan geldende entreegeld voor meerpersoonshuishoudens.
Hoe worden de exploitatiekosten van de Herenboerderij betaald?

De jaarlijkse kosten worden begroot op basis van het jaarplan, inclusief het teeltplan, en gedeeld door het aantal personen dat van de boerderij eet. Denk aan de pacht, aankoop zaai- en plantgoed, dieren en hun voer, salaris van de boeren, onderhoud, energie en mechanisatie. Elk lid neemt voor één tot vijf ‘monden’ af van de boerderij. Hoe meer monden je afneemt, hoe hoger de wekelijkse contributie en hoe meer groente en andere producten je ontvangt. Je hebt de keuze uit een abonnement met of zonder vlees. Een abonnement met vlees kost ongeveer €14 per week per mond; zonder vlees is dit €13. De abonnementskosten worden maandelijks per automatische incasso geïnd. Enkele keren per jaar worden er dieren geslacht. Vanaf mei 2025 zijn dit niet alleen varkens maar ook runderen.
Welk eten wordt er geproduceerd?

De bodem van de Herenboerderij bepaalt wat er aan groenten en fruit verbouwd kan worden en hoeveel dieren gehouden kunnen worden. Het zijn de wensen van de leden die bepalen wat er daadwerkelijk op die grond verbouwd wordt en welke dieren er gehouden worden. Vanzelfsprekend eten de Herenboeren met de seizoenen mee. Hoe meer leden zich inzetten voor de boerderij, hoe groter de variëteit aan producten die kunnen worden verbouwd en de diersoorten die kunnen worden gehouden. Een Herenboerderij is een gemengd bedrijf, dus er vindt tuin- en akkerbouw plaats, maar ook veeteelt. Een belangrijk doel is om zoveel mogelijk circulair te werken.
Hoeveel eten wordt er geproduceerd?

Ieder jaar stellen de boeren een teeltplan op. Dit wordt zo gemaakt, dat er elke week gemiddeld drie tot vijf soorten groenten zijn in de periode dat er geoogst kan worden. Verder heeft elk lid met een abonnement op vlees recht op een vooraf bepaalde hoeveelheid vlees. De eerste jaren zullen de oogsten nog bescheiden zijn, maar naarmate de boerderij langer in bedrijf is, zullen naast groenten en (varkens- en rund)vlees ook fruit (appels, peren, bessen), kippenvlees en eieren worden geproduceerd. In het seizoen (herfst en begin winter) worden ook oesterzwammen geteeld. Vegetariërs ontvangen vanzelfsprekend alleen groenten, fruit en oesterzwammen. Omdat er ook geteeld wordt in een (onverwarmde) kas, loopt het oogstseizoen van maart tot en met december. Dit betekent dat er ook een periode in het jaar is met weinig of geen producten, maar afhankelijk van o.a. weersomstandigheden is die periode beperkt tot circa 6-8 weken.
Is een Herenboerderij biologisch?

Biologische producten hebben een door SKAL verleend keurmerk, waardoor je als klant van een boer, speciaalzaak of supermarkt weet dat het voedsel voldoet aan de criteria van dit keurmerk. Een Herenboerderij produceert niet voor de markt maar voor de eigen leden en ambieert dus ook niet het verkrijgen van het SKAL keurmerk. Wel wordt gestreefd naar een manier van landbouw en veeteelt die zoveel mogelijk biologisch is. De leden van de Herenboerderij bepalen zelf hoe duurzaam en circulair er geproduceerd wordt. Daarbij zijn de draagkracht van de bodem, biodiversiteit en verbinding met de omgeving belangrijke uitgangspunten. Mocht het noodzakelijk zijn, dan gebruiken we niet chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen die in de biologische landbouw zijn toegestaan.
Wat mag wel en niet op de boerderij?

Elk lid is mede-eigenaar van de boerderij en heeft dus toegang tot de boerderij. De leden moeten zich houden aan de regels die voor het hele gebied van de boerderij gelden: geen honden, ook niet aangelijnd; zo weinig mogelijk vervoer van een naar de boerderij per auto; respect voor de natuur en de regels die door de boeren worden gesteld, bij voorbeeld bij het verzorgen van het vee. Ook zijn de sanitaire maatregelen van toepassing die voor elke boerderij gelden. Overigens zijn honden in het hele gebied rond de boerderij (bos van College Hageveld, Speelbos Meermond) niet toegestaan, ook niet aangelijnd.
Hoe kan ik deelnemen?

Deelnemen kan door het inschrijfformulier door je aan te melden via de pagina ‘lid worden’. Je ontvangt dan een uitnodiging om een voorlichtingsbijeenkomst bij te wonen. Bijwonen ervan is verplicht om toegelaten te worden. Dit garandeert dat je goed bent geïnformeerd over wat het lidmaatschap inhoudt. Na het bijwonen van deze bijeenkomst heb je een week de tijd om te besluiten lid te worden. Komt er een plekje vrij, dan heb je opnieuw een week de tijd om de plek te accepteren. Wil je dit niet, dan moet je dezelfde procedure weer doorlopen.
Wat zijn de kosten van deelname?

Je bent pas lid van de coöperatie na het tekenen van de lidmaatschapsovereenkomst en betaling van het entreegeld van €2.750. Vanaf dat moment ga je ook contributie betalen en kun je elke week als er producten uitgegeven worden deze op komen ophalen. Er zijn periodes dat er geen oogst is. Ook dan betaal je de contributie, want dat is een bijdrage aan de exploitatiekosten van de boerderij.
Kun je je lidmaatschap opzeggen?

Dat kan nadat je tenminste twee jaar lid bent geweest. Een opzegging dient vóór 1 oktober schriftelijk aan het bestuurd te worden doorgegeven, het wordt dan effectief op 1 januari van het volgende jaar. Dit betekent dat je vanaf die datum geen contributie meer betaalt. Zodra er een aspirant-lid is gevonden die het abonnement overneemt en het inleggeld heeft betaald, ontvangt je het inleggeld dat je zelf hebt betaald – zonder rente – terug. Dit kan soms enige tijd duren.
Hoe werkt meehelpen op de boerderij?

Een Herenboerderij kan niet functioneren zonder de hulp van leden. Deze kan bestaan uit hulp op het land, bij het zaaien, oogsten, schoffelen, verzorgen van de dieren, maar ook uit ondersteunende werkzaamheden zoals helpen bij de uitgifte van de producten, organiseren van activiteiten, of administratieve werkzaamheden. De werkzaamheden worden uitgevoerd in teams, die het bestuur ondersteunen of niet-agrarische werkzaamheden uitvoeren. Denk daarbij aan de ledenadministratie, ICT, communicatie, boekhouding of aan een bijenteam, bouwteam, kruidentuin e.d. De agrarische werkzaamheden vinden plaats in ploegen, zoals de varkensploeg, de boomgaardploeg, de oogstploeg e.d. De ploegen worden aangestuurd door de boeren, de teams door het bestuur. Hoewel het werk vrijwillig wordt gedaan, wordt wel van alle leden verwacht dat ze zich naar vermogen inzetten. Dit kan ook een paar uren per jaar of per maand zijn.
Is meewerken verplicht?

Nee, je bepaalt zelf of je mee wilt helpen en hoeveel tijd. Wel is het zo dat naarmate er meer vrijwilligers actief zijn, er meer producten kunnen worden verbouwd en ook meer verschillende soorten. Meehelpen kan op veel manieren en ook veel kinderen vinden het leuk om af en toe een handje te helpen.
Hoeveel tijd kost meehelpen?

Dit bepaal je zelf, maar een standaard activiteit van een ploeg duurt meestal een doordeweeks dagdeel (van 9.00 – 12.00 uur en van 13.00 – 16.00 uur), maar je kunt ook prima een uurtje komen schoffelen of schoonmaken. Vaak zijn er ook diensten in het weekeinde en in de wat warmere periode van het jaar ook in de avonduren. De diensten zijn te vinden in een online app waar je je kunt inschrijven (niet openbaar). Je krijgt als je lid wordt ook een buddy om je wegwijs te maken. Ben je eenmaal bekend met hoe alles werkt, dan kun je ook zelfstandig een paar uurtjes komen werken. Een abonnement op een sportschool is dan niet meer nodig…;-)
Ik wil geen lid worden, maar de Herenboerderij Heemstede wel steunen. Kan dat?

Dat kan, in de statuten is voorzien dat de geldmiddelen van de coöperatie o.a. bestaan uit giften en nalatenschappen. Giften aan de Herenboerderij Heemstede zijn niet aftrekbaar voor de belastingen, want de Herenboerderij Heemstede heeft geen ANBI-status en kan deze ook niet aanvragen. Wil je doneren of de Herenboerderij opnemen in je testament? Neem dan contact op met de secretaris.
Kan ik de boerderij bezoeken?

Alleen leden van de coöperatie hebben toegang tot de Herenboerderij. Als niet-lid is het mogelijk om het terrein te bekijken, mits je op het wandelpad blijft dat van het College Hageveld naar het Speelpark Meermond loopt. Dit is een openbaar wandelpad (honden verboden!). De velden die liggen tussen de oostzijde van het bos van Hageveld en het Spaarne en tussen de sportvelden, Meerlanden en de waterzuivering horen bij de boerderij. Wil je de boerderij zelf bezoeken, dan kun je een aanvraag voor een bezoek doen door een mail te sturen naar de secretaris.
Kan ik een rondleiding krijgen?

Iedere maand is er een informatiebijeenkomst met rondleiding voor geïnteresseerden. Het bijwonen van zo’n bijeenkomst is verplicht om lid te mogen worden, want zo weet je waar je aan begint. Schrijf je hiervoor in via de pagina ‘Lid worden’ op deze website. Wil je met een grotere groep een rondleiding, bijvoorbeeld met een schoolklas, dan kun je een groepsrondleiding aanvragen door een mail te sturen naar de secretaris. Enkele van onze vrijwilligers zijn ervaren rondleiders en nemen dan contact met je op om een afspraak te maken.
Wat zijn de afspraken t.a.v. opzegging en wijziging van aantal monden?

Het lidmaatschap wordt aangegaan voor een periode van tenminste twee jaar, waarbij het eerste kalenderjaar het jaar van inschrijving is. Na minimaal twee kalenderjaren kan schriftelijk en vóór 1 oktober worden opgezegd. Het lidmaatschap wordt dan op 1 januari van het volgende jaar beëindigd.

Ook het aantal opgegeven monden en de inhoud van het pakket (inclusief of exclusief vlees) kan eens per jaar, eveneens vóór 1 oktober, schriftelijk gewijzigd worden – dus verhoogd of verlaagd worden. Zo’n wijziging gaat ook in op 1 januari van het volgende jaar.
Welke andere acitiviteiten zijn er te doen op de boerderij?

Verschillende teams organiseren activiteiten die openstaan voor de leden, zoals vlinders tellen en vogelgeluiden leren kennen. Ook zijn er enkele keren per jaar feestelijke bijeenkomsten, zoals een lentefeest en een oogstfeest. Ook worden externe sprekers uitgenodigd met een interessant verhaal over aspecten van landbouw, natuur e.d. en worden filmavonden gehouden met natuurdocumentaires.

In 2022 zijn we gestart met het realiseren van de Herenboerderij in Heemstede. Een eigen boerderij waarmee we grip krijgen op wat we eten. Gezamenlijk zijn we dit avontuur aangegaan en doen we ervaring op met het samen duurzaam voedsel produceren.

Op veel gestelde vragen hebben we de antwoorden op een rijtje gezet. De lijst wordt regelmatig van een update voorzien.

Voor meer informatie kun je ook het filmpje bekijken, opgenomen op de eerste Herenboerderij, Wilhelminapark in Boxtel.